Gorgoda

Tıpta bir aydınlatma düzeneği ve merceklerle donatılmış ucu açık bir boruyu bedenin doğal bir açıklığından (ağız gibi) içeri sokarak beden boşluklarını ve iç organları inceleme yöntemi. Endoskopun incelenecek organa ulaşmasını sağlayan doğal bir açıklık olmaması durumunda, boruyu içeri sokabilmek için vücudun o bölgesinin kesilmesi gerekir. Örneğin, verem hastalarında kaburgaların arasından girilerek göğüs boşluğu ve akciğerlerin [...]

Döllenmiş yumurtanın hücre bölünmesine uğradıktan sonra gelişimi yumurta içerisinde ya da annenin bedeninde devam eden ilk evresine verilen ad. Embriyo olarak da bilinir. Canlı, yumurtanın döllenmesinden, kendi kendine beslenip hareket edebilen bir yavrunun çıkmasına kadar olan bir evre geçirir. Bu süre, genellikle döllenmeden, doğuma ya da yumurtadan çıktıktan kısa bir süre sonrasına değin uzanır. Gametlerin [...]

Kalp atımları sırasında kalp kasının ürettiği elektrik akımını, elektrokardiyogram (EKG) denen grafik çizimler hâlinde kaydetme tekniği. Kalbin hareketlerini, grafik biçiminde kaydeden aygıta elektrokardiyograf denir. EKG tekniği, bedenin çeşitli yerlerine yerleştirilen elektrotların, kalbin ürettiği en küçük akımları alarak, elektrokardiyografa iletmesiyle elde edilir. En yaygın uygulama, elektrotların sağ kol, sol kol, sağ bacak, sol bacak ve göğüs [...]

Başka bir canlıda üretilen antikorların bedene verilmesiyle oluşturulan bağışıklık. Pasif bağışıklık da denir. Bir antijen, at ya da tavşan gibi bir hayvana verilir. Hayvanın kanında bağışıklık; yani antijeni yok edecek antikorlar oluştuğu zaman hayvandan serum toplanır. Bu serum şişelenerek saklanır. Eğer bir kişi aynı antijenle karşılaşırsa ya da antijeni alırsa, bu serumu kullanır. Serum içindeki [...]

Sinir hücrelerinde meydana getirilen elektriksel aktivite. Sinir telinin zarı, hücre içini ve dış ortamı birbirinden ayırır. Hücrenin içindeki sıvı ile dış ortamındaki sıvının iyonik yapıları farklıdır. Bu farklılık, aynı pillerde elektrik akımının doğması gibi, sinir hücresinde de bir elektriğin doğmasına yol açar. Meydana gelen bu elektriksel aktivite oldukça zayıftır (70-80 milivolt kadar). Ancak sinir teli [...]

Bir hastalığı iyi etmek ya da önlemek için türlü yollardan kullanılan madde. Doğal kaynaklardan ya da yapay sentez yoluyla elde edilir. Bitki ve minerallerin tıpta kullanıldığına ilişkin ilk yazılı kaynaklar Eski Çin, Hint ve Akdeniz uygarlıklarına dayanır. M.Ö. 2. ve 1. yüzyıllarda yaşayan İskenderiyeli simya bilginleri birçok ilâcı hazırlamayı, günümüzde de tıptaki değerini koruyan bakır [...]

Bazı hastalıklar sırasında görülen anlama, duyma ve hareketin büsbütün ya da az çok kaybolmasıyla beliren derin dalgınlık durumu. Genellikle beyin dokusunun ileri derecede örselenmesi sonucunda oluşur. Ayrıca bazı metabolizma bozuklukları, oksijen eksikliği ve travmalar da komaya neden olabilir. Bilinç kaybının en ileri durumu komadır. Komadaki kişinin beyin hücreleri canlılığını hâlâ koruyor olmakla beraber, kişi, sözlü [...]

İçi, yağ gibi sıvı ya da yarı sıvı bir maddeyle dolu patolojik torba. Kistlerin çoğu iyi huylu olsa da bazı türleri kansere dönüşebilir. Bununla birlikte iyi huylu kistler, yakınındaki organlara basınç uygulayarak zarar verebilir; bu nedenle bunların da ameliyatla alınması gerekir. Böbrek, yumurtalık, karaciğer ve göğüs gibi bazı organlarda ötekilerine göre çeşitli büyüklükte ve sayıda [...]

Besin, oksijen ve atık maddelerin vücut içinde taşındığı sıvı. Yakından incelendiğinde içinde küreciklerin olduğu bir hücre kısmı, bir de bu hücrelerin içinde yüzdüğü sıvı kısım görülür. Sıvı kısma “plâzma” denir. Birçok madde; örneğin su, şekerler, yağ asitleri, proteinler, hormonlar, üre ve amino asitler bu sıvı ortamda taşınır. Kanın ikinci önemli kısmı, pıhtılaştığı zaman alt tarafa [...]

Kalbinde iyileşmesi olanaksız bir bozukluğu olan hastanın kalbinin çıkarıldıktan sonra, kısa süre önce ölmüş birinin sağlam kalbinin bu hastaya yerleştirilmesi. Norman E. Shumway 1958′de California’daki Stanford Üniversitesinde ilk başarılı kalp naklini köpeklerde gerçekleştirdi. Daha sonra 10 yıl kadar ameliyat tekniğini geliştirmek ve vücutta oluşan bağışıklık yanıtlarını bastırmak için hayvanlar üzerinde araştırmalar yaptı. 1967′de Güney Afrikalı [...]