"Enter"a basıp içeriğe geçin

Kütüphaneler

KütüphanelerOkur ve araştırmacılar tarafından kullanılmak üzere oluşturulmuş kitap koleksiyonu barındıran mekan ya da yapıdır. Bugün kütüphanelerde kitapların yanı sıra süreli yayın, film, diya, ses kaydı, teyp bandı vb. gibi düşünce ve sanat ürünlerine de yer verilmektedir. Kütüphanelerin kökeni, kayıt tutma uygulamasına dayanır. Daha İ.Ö. 3. bin yilda, Babil kenti Nippur’da kil tabletlerdeki kayıtların bir tapınakta saklandığı bilinmektedir. İ.Ö. 7. Yüzyılda Asurlardan yaklaşık 20 bin tablet kalmıştır. İlk kütüphaneler, Eski Yunan’da İ.Ö. 4. Yüzyılda tapınaklarda ve felsefe okullarında oluşturulan kitap depolarıydı. Aristoteles’in kütüphanesi, İskenderiye Kütüphanesi, Pergamon (Bergama) Kütüphanesi, Roma’daki Bibliotheca Ulpia “l.Constantinus’un İstanbul’da 4. Yüzyılda kurduğu İmparatorluk Kütüphanesi, ilk çağların en önemli kütüphaneleriydi.

Rönesansla birlikte başlayan bazı toplumsal değişmeler, kütüphanelerin büyüklük ve işlevini önemli ölçüde etkiledi. Bu arada din savaşları, siyaset, hatta düşünce alanındaki devrimler kütüphanelerin gelişmesini engelledi.17. ve 18. yüzyıllarda gelişen büyük özel koleksiyonlar Fransa’daki Ulusal Kitaplık ve İngiltere’deki British Museum Kütüphaneleri gibi çağdaş ulusal kütüphanelerin temelini oluşturdu. 1800’de Washington, D.C.’de Kongre Kitaplığı açıldı. 1602’de Oxford’da, 1683’te de Harvvard’da üniversite kütüphaneleri kuruldu.18. Yüzyılın sonlarında ise üyelerine kitap ödünç veren ve başvuru hizmetleri sağlayan kütüphaneler yaygınlaştı. 20. Yüzyılda çeşitli bilim dalları, mühendislik, tıp, işletme, hukuk gibi alanlardaki gelişmelerin yakından izlenebilmesi amacıyla, özellikle süreli yayınların derlendiği çok sayıda uzmanlık kütüphaneleri kuruldu. Çoğunlukla sanayi ya da meslek kuruluşlarının mali desteği ile çalışan bu kütüphaneler, kitap ve dergi koleksiyonlarının yanı sıra, okurlara başvuru kaynakları ile kaynakçalara ulaşma olanağı sağlayarak bilgi verme hizmetini de yerine getirdiler.

Kütüphanelerde Sınıflandırma Sistemleri

Kütüphanelerde kitap ya da başka malzemelerin çabuk ve kolayca bulunmasını sağlamak amacıyla düzenleme sistemleri uygulanır. Kataloglama, kitabın fiziksel özellikleri ve başlığına ilişkin bilgi sağlamak için kullanılırken, sınıflandırma sisteminde her malzemeye türü ve yazarıyla ilgili bir yer numarası verilir; böylece malzeme, bilgi dalıma göre sınıflandırılarak kütüphanede belli bir yere yerleştirilmiş olur. Benzer malzemeleri belli bir ilkeye göre belli bir biçimde düzenlemek, çeşitli kaynaklardan bilgileri birleştirme ve denetleme olanağı sağlar.

Sınıflandırma sistemlerinin doğal ya da temel sistem ve yapay sistem olmak üzere farklı türleri vardır. Ayrıca sınıflandırma derecesi de işleme göre değişebilir. Belli bir kütüphanenin ve bu kütüphaneden yararlananların gereksinmeleri doğrultusunda, malzemeye ulaşmak ve malzemeyi denetim altında tutmak için değişik yollar sağlayan çeşitli sınıflandırma sistemleri geliştirilmiştir. Genel olarak her sistem, bilgilerin belli ilkelere göre sınıflara, bölümlere ve alt bölümlere ayrıldığı bir düzenlemeden oluşur.bilgilerin belli ilkelere göre sınıflara, bölümlere ve alt bölümlere ayrıldığı bir düzenlemeden oluşur.

Her sınıflandırma sisteminde ya yalnızca başlıkları veren özel bir dizin ya da başlıkların başka başlıklarla karşılıklı bağlantılarını veren bir dizin bulunmalıdır. Ayrıca teknik ya da herkesin anlayabileceği düzeyde özel terimlerle sınıflandırmayı gösteren simgeler düzeni kullanılır. Simgeler saf ya da alfabetik, sayısal ve öbür simgelerin bir karışımı olabilir; ayrıca anımsamayı kolaylaştırıcı bir ilkeyi de içerebilir.

Günümüzde en yaygın sistemler Dewey Ondalık Sınıflandırma Sistemi, Kongre Kitaplığı Sınıflandırma Sistemi ve kütüphane sınıflandırma sisteminden çok, kaynakça sistemi niteliğinde olan Bliss Sınıflandırma Sistemi ile Kolon Sınıflandırması’dır. Ayrıca özel kütüphanelerle araştırma kütüphaneleri, belli ölçüde var olan sınıflandırma sistemlerini temel almakla birlikte, kendi kolleksiyonlarının özel niteliğini de göz önünde bulundurarak özgün sistemler geliştirebilirler.

İlk Yorumu Siz Yapın

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başvuru Kaynakları

Pin It on Pinterest